Ad Soyad
Mustafa Kemal Atatürk
Doğum Tarihi
19.05.1881
Ölüm tarihi
10.11.1938
Ülke
Biyografi

Kurtuluş Savaşı'nın askeri ve siyasi lideri Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk 1881 yılında Selanik'te doğdu. Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde Hanım'dır. Babasını küçük yaşta kaybettikten sonra ilkokulu Selanik'te Şemsi Efendi Mektebi'nde okudu. Öğrenimini Selanik Askeri Rüştiyesi ve Manastır Askeri İdadisi'nde sürdürdü. Askeri Rüştiyesinde matematik öğretmeni Yüzbaşı Üsküplü Mustafa Sabri Bey, ona "Kemal" ek adını verdi ve adı bu olaydan sonra "Mustafa Kemal" oldu. İstanbul Harbiye Mektebi'ni 1902 yılında piyade teğmeni rütbesiyle, Harp Akademisi'ni de 1905'te kurmay yüzbaşı olarak bitirdi. Mustafa Kemal 1905'te Şam'da 5.Ordu'da, 1907'de Makedonya'daki 3.Ordu'da görevlendirildi. 1909'da İstanbul'daki(31 Mart Vakası) ayaklanmayı bastıran Hareket Ordusu'nda görev yaptı. 1911'de İtalya'nın Trablusgarp'a asker çıkarması üzerine Tobruk'a gönderildi. Tobruk ve Derne'de başarılı görevler yaptıktan sonra binbaşı rütbesiyle 1912-1913 yıllarında Balkan Savaşı'na katıldı; Edirne'yi Bulgaristan'dan geri alan kolorduda görev yaptı. 1913-1915 yıllarında Sofya'da ateşe olarak bulundu. Birinci Dünya Savaşı'nda 1915'te 19.Tümen Komutanı olarak Çanakkale Savaşı'na katıldı. Gelibolu'da düşman saldırılarını başarı ile durdurdu. "Anafartalar Kahramanı" olarak ün kazandı. 1916'da Doğu Cephesi'ne Kolordu Komutanı olarak atandı ve generalliğe yükseltildi. rus saldırılarını durduran Mustafa Kemal, Bingöl ve Muş'u düşmandan geri aldı. 1917'de Filistin ve Suriye'de görevli 7.Ordu Komutanlığı'na atandı. Aynı yıl Veliaht Vahdettin ile Almanya'ya gitti. 1918'de Suriye cephesinde 7.ordu komutanı iken Birinci Dünya Savaşı'nın sona ermesiyle imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra İstanbul'a geldi. Ülkeyi düşman işgalinden kurtarmak amacını gizli tutarak ordu müfettişliği görevi ile İstanbul'dan ayrıldı. Deniz yoluyla 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkan Mustafa Kemal, 22 Haziran 1919'da Amasya Genelge'sini yayımladı. Türk milletine,"Vatan bütünlüğünün ve miletin bağımsızlığının tehlikede olduğunu, azim ve kararlılıkla vatanın kurtulması için Sivas'ta bir kongre toplanacağını bildirdi. Görevinden ve askerlikten istifa ederek 23 Temmuz 1919'da Erzurum'da, 4 Eylül 1919'da Sivas'ta toplanan kongrelerin başkanlığını yaptı. Bu kongrelerde,"Düşmanın işgaline karşı miletin vatanı savunacağı, bu amaçla geçici bir hükümet kurulacağı ve bir milli meclisin toplanacağı, manda ve himayenin kabul edilemeyeceği" kararları alınarak açıklandı. Türkiye Büyük Millet Meclisi, 23 Nisan 1920'de Ankara'da tarihi görevine başladı. Mustafa Kemal Meclis ve Hükümet Başkanı seçildi. Sevr Antlaşması'nı Türk miletinin kabul etmediğini Dünya'ya duyurdu. İzmir'i işgal eden Yunan Kuvvetlerinin ilerlemesi 1921'de Birinci ve İkinci İnönü savaşlarıyla durduruldu. Yeniden saldıran Yunan Ordusu'nu Başkomutan Mustafa Kemal Paşa'nın yönettiği Türk Ordu'su Sakarya Meydan Savaşı'nda bozguna uğrattı(30 Ağustos 1922). Büyük kayıplar vererek kaçan Yunan Ordusu'nu izleyen Türk Ordu'su 9 Eylül 1922'de İzmir'e girdi. Türkiye Büyük Milllet Meclisi tarafından Mustafa Kemal'e "Mareşal" rütbesi ve "Gazi" ünvanı verildi. 11 Ekim 1922'de Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalandı ve İtilaf Devletleri işgal ettikleri Türk topraklarından çekildiler. Kurtuluş Savaşı'nın ardından TBMM tarafından 29 Ekim 1923 günü Cumhuriyet ilan edilirken, Mustafa Kemal de Cumhurbaşkanı seçildi. 10 Kasım 1938'deki ölümüne kadar arka arkaya dört kez cumhurbaşkanı seçilen Atatürk bu görevi en uzun süre yürüten cumhurbaşkanı oldu. Mustafa Kemal'e 24 Kasım 1934 günü 2587 sayılı kanunla Atatürk soyadı verildi ve bu soyadının başkası tarafından kullanılması yasaklandı. Mustafa Kemal Atatürk, 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı'nın etkilerini hafifletmek ve ülkenin kalkınmasını hızlandırmak amacı ile 1933'te Beş yıllık Sanayi Planı'nı başlattı. aynı dönemde dış politikada da önemli adımlar atıldı; 1932 Milletler Cemiyeti'ne girilmesi, 1934 Balkan Antantı'nın imzalanması, 1936'da Boğazlar Sözleşmesi, 1937 Sadabat Paktı gibi girişimler Türkiye'nin bölgesinde ve dünyada etkili bir aktör olarak öne çıkmasına katkıda bulundu. Atatürk, Hatay'ın anavatana katılması için yoğun çaba harcadı ancak onun bu amacı o hayata veda ettikten sonra ancak 1939'da gerçekleşti. Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan sonra yaptığı devrimler ve ve düzenlemelerle Türkiye'nin gelişmesi, milletinin ve vatanının bağımsızlığı ve mutluluğu için yılmadan mücadele ederek; siyasal devrimler, toplumsal devrimler, hukuk alanında devrimler, ekonomik alanda devrimler, eğitim ve kültür alanında devrimler gerçekleştirdi. Bütün bunları yaparken "Hayatta En Hakiki Mürşid İlimdir.", "Egemenlik Kayıtsız, Şartsız Ulusundur.","Yurtta Sulh Cihanda Sulh" Sözlerindeki ilkeleriyle hareket etti. Atatürk "Nutuk" ve "Geometri" başta olmak üzere dokuz kitap yayımladı. Sağlık durumu 1937'den itibaren bozulmaya başlayan Atatürk'e siroz teşhisi konuldu. Tedaviler sonuç vermedi. Modern Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu, 10 Kasım 1938 Perşembe sabahı saat 09:05'te İstanbul Dolmabahçe Sarayı'nda hayata gözlerini yumdu. 21 Kasım 1938'de Ankara Etnografya Müzesi'ndeki geçici kabrine konuldu. 10 Kasım 1953'te kendisi için yaptırılan Anıtkabir'deki ebedi istirahatgahında toprağa verildi.

Mustafa Kemal Atatürk
Mustafa Kemal Atatürk Paylaşımları